Κεντρική Επαγγελματίες Επείγοντα Ειδησεογραφία Εκδηλώσεις Βιβλιοθήκη Gallery Αγορές Εργασία Ερωτήσεις Επικοινωνία
  Κοινότητα Περιβολίου Ιστορική αναδρομή
ΕΠΙΛΟΓΕΣ

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
Κείμενο:

ΑΓΟΡΕΣ
Μαρία Ίτ τη Μαρία Ίτ τη
Περιβόλι Γρεβενών Γρεβενά
Τσιουμπέκος Μπάμπης Τα πέντε Ρόμπολα
Τσιουμπέκος Μπάμπης
Περιβόλι Γρεβενών Γρεβενά
ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ
Βράκας Νικόλαος Βράκας Νικόλαος
Περιβόλι Γρεβενών Γρεβενά
ΚΟΥΒΑΤΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΟΥΒΑΤΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
Καλύβια Περιβoλίου Γρεβενά
ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ ΛΟΥΚΑΣ ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ ΛΟΥΚΑΣ
Περιβόλι Γρεβενών Γρεβενά


Ιστορική αναδρομή

Η μεγάλη έκταση οφείλεται σε διαφόρους λόγους .Κύριος λόγος ήταν η συνένωση των οικισμών που διατάχθηκε το 1683 με φιρμάνι του Υψηλής Πύλης προς τον βαλή των Ιωαννίνων Λουφτή Πασά ο οποίος προσπάθησε να συνενώσει τους οικισμούς.

Οι οικισμοί αυτοί ήταν η Καρίτσα μαζί με Μούρα και Μουτσιάλες Χράπα, Μπιθούλτσι και Μπρόστι, Αλμπασαράς, Παλιοκαστρο ,Παλιομονάστηρο [όσιος Λουκάς ] Καλύβια Βάλεα Κάλντας και μετόχι Άγιας Τριάδας. Πολυπληθέστερος οικισμός ήταν το Περιβόλι. Φαίνεται ότι δεν ολοκληρώθηκε η συνένωση των οικισμών στη Χοάρα Περιβόλι, γι' αυτό εκδόθηκε αυστηρή διαταγή του Αλή Πασά, Εκατό χρόνια μετά το φιρμάνι του σουλτάνου το 1683. 0 Πανάγος του Αναστάση σημειώνει στο μηνιαίο του Νοεμβρίου στο Μοναστήρι του Αγίου Νικολάου. (1789 ηουνηου ) με αζα πουληο νημπη εφτασε μπουγιουρτλι από ντερβεντα ναζηρ αλη πασα κε δηαβαστηκε από μουχταρη στεργο τημα σαραντη στην περιοχη αη γηοργη να μαζοχτουν όλα τα νοφουσηα στη χορα ΙΙερηβολη από γηρο χορηα αλαπασαρα κε παλοκαστρο κε καληβηα κε αη λουκα κε μετοχτι κε μπιθουλτση κε χραπα κε καρητσα κε λαβανητσα κε από όλα τα χορια νοφούσια χηληα κε 84 από κατο χρόνια δεν ακσυσαν φηρμανι βαληντα γηα μαζοκση... Ο μεγάλος βεζηρης θα στήλη τον αρβανίτη, μεγάλη απειλή για το χωριό, και ψυχολογική πίεση για να ολοκληρωθεί η συνένωση των οικισμών .

Απ'την ίδια διαταγή πληροφορούμαστε ότι τα νοφούσια που ήταν οικογενειακή φορολογική μονάδα ήταν 1084, πράγμα που σημαίνει ότι το Περιβόλι κατοικούνταν από έξι χιλιάδες περίπου ψυχές. Το Περιβόλι πάνω στη Bασιλική στράτα των Ρωμαίων είχε την ατυχία να βρίσκεται μακριά από μεγάλα αστικά κέντρα, όπου αναπτύσσονται τα γράμματα. Περνούν συχνά ταξιδιώτες και περιηγητές, ώστε να καταγραφούν σημαντικές καμπές τις ιστορίας του. Τα περισσότερα στοιχεία προέρχονται απ'τη δημοτική ποίηση και τη ζωντανή παράδοση. Παρ' όλα αυτά τα λίγα γραπτά μνημεία μας μεταφέρουν αιώνες πριν. Το από 24 Μαρτίου 1777 φιρμάνι που φυλάσσεται στην Κοινότητα μεταξύ άλλων αναγράφεται ότι : «Το κατεστραμμένο χωριό Μπεξικιορ η γνωστή Καρίτσα στ' αμπέλια το οποίο από 200 ετών, από πατρός εις υιόν τη αδεία του αρμοδίου υπαλλήλου και δυνάμει Ιερονομικού εγγράφου κατέχουσι οι κάτοικοι του μνησθέντος χωρίου Περιβόλι ,οίτινες αποδίδουν τους φόρους» κλπ κλπ. Το φιρμάνι αυτό μας μεταφέρει περίπου το 1550.

Άλλο όμως μονόγραμμα του Σουλτάνου Aμτντουλ Χαμήτ Χαν Γαζή του Α έτους 1782 μεταξύ άλλων σημειώνει :ότι το χωρίον Περιβόλι είναι βακουφικόν και κατέχεται παρά των κατοίκων του ,από της αλώσεως του μέρους τούτου μέχρι σήμερον. Το χωριό συναντάται με το όνομα Περιβόλι, Πρεβόλ και Βόλι. Η θεωρία ότι το όνομα προέρχεται από το Περιβόλι κήπος μάλλον είναι αστήρικτη. Τον 6ο αιώνα στη βόρεια Θεσσαλία ο Ιουστινιανός λέει ο Προκόπιος, επισκευάζει το κάστρο Πέρβυλα που πιστεύεται ότι ήταν στη θέση αυτή. Πιθανόν απ' εδώ να προήλθε το όνομα ή απ το Πριβάλε πάνω απ'την, ή πάνω στην κοιλάδα.

Απ' τον 17° αιώνα μπορούμε να πούμε ότι αρχίζει η ιστορική περίοδος του χωριού γιατί στα πιο ζωντανά και πιο αδρά στοιχεία που μας παρέχει η παράδοση προστίθενται τώρα κι γραπτές μαρτυρίες. Περί το τέλος του 1600 έχουμε την ανασυγκρότηση της Κοινότητας και περίοδο οικονομικής ακμής και κοινωνικής προόδου. Το 1700 είναι ο αιώνας όπου το Περιβόλι φθάνει σε μεγάλη ακμή. Κτίζονται αρχοντικά σπίτια η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου το 1760, του Αγίου Παντελεήμονος το 1703.

Τα γράμματα ανθούν, Υπάρχει σχολείο όπου διδάσκει ο παπα Αμβρόσιος Παπαδάμ, ηγούμενος στη μονή του Αγίου Νικολάου οποίος ήταν δάσκαλος για 40 χρόνια στο σχολείο του Αγίου Γεωργίου. Το 1875 το Ελληνικό σχολείο έχει 328 μαθητές και το Ρουμάνικο 22 και αργότερα 90. Τα καραβάνια των Περιβολιωτών κυραντζήδων τα συναντάμε σε όλη τη Βαλκανική, αποτελούμενα από δεκάδες μουλάρια. Τούτο επιβεβαιώνεται και απ'τη σημείωση στο μηνιαίου του Δεκεμβρίου το 1798 του Αγίου Γεωργίου: «Τον κερόν όπου επήγεν ο αλή πασιάς το βιτινη κε επολέμησε με το παζβάνσγλο κε ήτον κυρατζης ο στέργιος μπελά με εκατό μουλάρια από τη χώρα με τον Καλαμπαλίκη.»

Το πιο χαρακτηριστικό επάγγελμα είναι η κτηνοτροφία. Την περίοδο μέχρι το 1877 η αύξηση του ζωικού κεφαλαίου ήταν τέτοια που τα λιβάδια του Περιβολίου δεν χωρούσαν τα κοπάδια. Έτσι αρκετοί κτηνοτρόφοι βρήκαν θερινές βοσκές στο Ιστοκ της Μακεδονίας στα βουνά μεταξύ Ρέτσιανης και Οχρίδας. Αυτή η παροικία στο Iστόκ αριθμούσε 200 οικογένειες που παραχείμαζαν στη Θεσσαλία.

Μετά το 1760 αρχίζουν οι κραδασμοί και η κατάληξη θα είναι, αρχές του 1800 η συρρίκνωση του χωριού. Το 1769 έχουμε την καταστροφή της Μοσχόπολης και άλλων βλαχοχωριών και θα ακολουθήσουν τα Ορλωφικά το 1770. 0ι σπαχήδες και οι ζαϊμηδες θα εντείνουν τις πιέσεις για είσπραξη φόρων, καταπάτηση εκτάσεων και κατάργηση προνομίων.

Η οργανωμένη Κοινότητα αποσπά και με τη βοήθεια Περιβολιωτών εγκατεστημένων στην Πόλη σωρεία φιρμανιών απ 'το Σουλτάνο. Η εμφάνιση του Αλή Πασά μετά το 1788, θα δώσει ισχυρό κτύπημα στην Κοινότητα με αποτέλεσμα στις αρχές του 1800 να φύγει μεγάλος αριθμός Περιβολιωτών στο βιλαέτι της Θεσσαλονίκης προκειμένου να αποφύγουν τους φόρους που επέβαλε ο Αλής.

Παράλληλα με τον Αλή, εμφανίζεται στο αρματωλίκι της Πίνδου ο Γκόγκος Μίσιος . Ο Γκόγκος Μίσιος γόνος αρχοντικής οικογένειας του Περιβολίου, συγκρούστηκε με τον Αλή πριν γίνει Πασάς Ο Αλής εξετίμησε την προσωπικότητα του Γκόγκου Μίσιου, αλλά και ο Γκόγκος Μίσιος είδε ότι ο Αλής θα πήγαινε ψηλά για αυτό και προσέφερε υπηρεσίες προς αυτόν. Χάρις στον Γκόγκο Μίσιο το χωριό μας διέφυγε την ολοκληρωτική καταστροφή κατά τα Ορλωφικά. Ο Αλής δεν ανέχονταν στην επικράτειά του εστίες ανυποταξίας, Το Περιβόλι έπρεπε να υποταχθεί και ο Γκόγκο Μίσιος να εξοντωθεί και εξοντώθηκε. Η λαϊκή μούσα κατέγραψε το γεγονός με το παρακάτω τραγούδι που έχει πολλές παραλλαγές. «Βασιλικός μου μύρισε τηράτε ποιος διαβαίνει, ο Γκόγκο Μίσιος πέρασε, στα Γιάννενα πηγαίνει στα Γιάννενα και στον πασά και στον βεζύρη αφέντη» και παρακάτω «δέντρα να μην ανθίσετε και αηδόνια να μην λαλήστε και συ καημένη βλαχουριά στα μαύρα να ντυθείτε. Το Γκόγκο Μίσιο χάλασαν στα Γιάννενα στο κάστρο. Μετά το θάνατο και του Γκόγκου Μίσιου, ο Αλής πιέζει ακόμη περισσότερο το Περιβόλι. Η Κοινότητα για την προστασία της, κατά καιρούς αποσπούσε φιρμάνια, όμως ο Αλής ήταν πανίσχυρος και δεν σέβονταν τα προνόμια,. Έτσι το Περιβόλι πλήρωνε τον τακτικό ετήσιο φόρο στο Eβκάφιo πλήρωνε όμως διάφορους φόρους στον Αλή ,οι οποίοι μεταβάλλονταν ανάλογα με τις διαθέσεις του. Για το Περιβόλι που ήταν ισχυρό και ανυπότακτο ,ο Αλής ήταν αμείλικτος. Ο θάνατός του, ακούστηκε σαν λύτρωση στο χωριό. Ο θάνατός του καταγράφεται από άγνωστο στο μηνιαίο του Αγίου Γεωργίου. «1822 ήανουρηου ήκοση τρία που βγήκεv ο ψηλύτατος τουβλητης βεζύραλη πασια απο το κάστρο κε επήγεν εις το νισι τι δευτερα το πουρνό κε τιν τριτη το βραδη εσκοτόθικεν ηαναρίου ήκοσι τέσσερες κε ντες ήκοσι πεντε ημέρα αγίου γρηγοριου ηκοσι πεντε επαησεν ορου ου παιση μεσα εις το κάστρο εις το κονακι του βεζύρ αλή πασιά κε εδοσε την ψιχίν του εις τον πατερα του το διάβολο».

Το 1881 χρόνος προσάρτησης της Θεσσαλίας στην Ελλάδα, επηρέασε τη μοίρα του Περιβολίου. Για όλους που παραχείμαζαν στη Θεσσαλία, σήμαινε ανύψωση τελωνειακού φραγμού μεταξύ χειμαδιών και χωριού. Έτσι Περιβολιώτες έμποροι , επαγγελματίες κλπ, περίπου 150 οικογένειες, φτιάχνουν στον Κόζιακα απέναντι από την Καλαμπάκα σε υψόμετρο 1100 μέτρων το 1884 τα χωριό Κορομηλιά.

Το 1868 ιδρύεται Ρουμάνικο σχολείο στο χωριό. Αρχίζει μία περιπέτεια για τους Περιβολιώτες η οποία τελειώνει το έτος 1943. Το 1912 προσαρτάται η Μακεδονία και το χωριό μας στην Ελλάδα. Το 1914 συντάσσεται ο πρώτος εκλογικός κατάλογος με 965 άρρενες ψηφοφόρους άνω των 22 ετών. Στις 24/1 0/1943 πυρπολήθηκε το χωριό με 18 νεκρούς και διασώθηκε μόνον ο Άγιος Γεώργιος. Μετά τη δεκαετία του 1940 αλλάζει αποφασιστικά η κοινωνική και οικονομική διάρθρωση.

Η κτηνοτροφία συρρικνώνεται παραδοσιακά επαγγέλματα σβήνουν όπως πριονάδες κuρατζήδες και τα γύρω απ' αυτά επαγγέλματα. Όπως των σαμαράδων κλπ. Το 1956 στο χωριό φθάνει για πρώτη φορά αυτοκίνητο . Το 1964 με προσωπική εργασία, εγκαταστήσαμε στο χωριό δίκτυο ηλεκτρισμού με γεννήτρια καθώς και σύστημα αποχέτευσης που επί των ημερών μας ολοκληρώνεται με βιολογικό καθαρισμό


[ About ] - [ Contact ] - [ Site Map ] - [ Privacy Policy ] - [ Disclaimer ]

Η δράση χρηματοδοτήθηκε από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (Ε.Π.) «Αγροτική Ανάπτυξη – Ανασυγκρότηση της Υπαίθρου 2000 – 2006» - Άξονας 7 και συγχρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων – Τμήμα Προσανατολισμού.

Designed & Developed by: